Page 46 - kpiebook62001

(2) การผสมผสานสวัสดิการแบบเจาะจง

แต่เฉพาะการออกแบบสวัสดิการแบบเจาะจงอย่างเดียวก็ไม่เพียงพอที่จะท าให้นโยบายสวัสดิการแบบเจาะจงมี

ประสิทธิภาพได้อย่างเต็มที่ในการแก้ปัญหาความยากจนและความเหลื่อมล้ า ยังต้องอาศัยการผสมสวัสดิการแบบ

เจาะจงกับสภาพอื่น ๆ ที่เอื้ออ านวย ตัวอย่างเช่น การออกแบบเงื่อนไขของสวัสดิการแบบเจาะจงเช่นเงื่อนไขในการต้อง
ส่งบุตรหลานเข้าโรงเรียนนั้น จะมีผลส าเร็จในการลดความยากจนได้ก็จะต้องอาศัยการที่โรงเรียนที่มีคุณภาพนั้นมีอย่าง

เพียงพอ (Morley and Coady, 2003) ในแง่เดียวกัน การอุดหนุนให้คนยากจนมีรายได้ดีขึ้นแต่อย่างเดียวก็ไม่เพียงพอ

จ าเป็นจะต้องมีนโยบายอื่น ๆ ที่สนับสนุนให้พวกเขาสามารถเข้าตลาดแรงงานสร้างอาชีพและรายได้ในระยะยาว
สภาพแวดล้อมอีกประการที่ส าคัญกับการท างานของสวัสดิการแบบเจาะจงในการแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ าก็คือ

ความก้าวหน้าในระบบการคลังโดยรวม งานศึกษาของ Whiteford (2008) พบว่าบางประเทศที่ไม่ได้ใช้งบประมาณด้าน

สวัสดิการโดยรวมมากเท่าไหร่นัก เช่น ออสเตรเลีย ก็สามารถท าให้ระบบสวัสดิการมีศักยภาพในการสนับสนุนกลุ่มคนที่
รายได้น้อยได้ โดยการออกแบบให้ทั้งการเก็บภาษีและการใช้จ่ายนั้นมีลักษณะแบบก้าวหน้าสูง การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า

ผลของสวัสดิการแบบเจาะจงในการท าให้งบประมาณสวัสดิการโดยรวมนั้นถูกจ ากัดขนาดลงอาจไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ควร

ค านึง ยังต้องมองโครงสร้างความก้าวหน้าทางการคลังทั้งหมดประกอบไปพร้อมกัน
กล่าวโดยรวมแล้ว การออกแบบสวัสดิการแบบเจาะจงควรจะต้องท าไปพร้อม ๆ กันกับสวัสดิการแบบอื่น ๆ ที่

คนยากจนจะได้ใช้ประโยชน์ และจะต้องค านึงอย่างเป็นส าคัญว่าสวัสดิการอื่น ๆ เช่นการศึกษาและสาธารณสุขที่คนจน

ได้รับนั้นมีคุณภาพเพียงใด มีความเหลื่อมล้ าในการเข้าถึงเพียงใด นโยบายในลักษณะที่จะช่วยผลักดันให้คนยากจนเข้า
มามีส่วนร่วมในการได้ประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจได้ดีขึ้นก็ยังเป็นอีกสภาพส าคัญ การมองระบบสวัสดิการใน

ภาพรวมว่าจะมีการผสมผสานระหว่างสวัสดิการรูปแบบต่าง ๆ ให้เกิดผลในการลดความเหลื่อมล้ าได้ดีจึงส าคัญยิ่ง

2.5 บทสรุป

นโยบายสวัสดิการแบบเจาะจงที่คนจน อันเป็นสวัสดิการในรูปแบบเดียวกับโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐใน

ประเทศไทย ก าลังได้รับความนิยมมากขึ้นทั่วโลก ด้วยบริบทความคิดทางนโยบายที่ให้ความส าคัญมากขึ้นกับการลด

บทบาทของรัฐตามแนวทางเสรีนิยมใหม่ รวมไปถึงแนวคิดที่เน้นรัดเข็มขัดทางการคลังและลดต้นทุนทางนโยบาย ภายใต้
บริบททางแนวคิดดังกล่าว รัฐบาลในประเทศทั่วโลกต่างหันมามองนโยบายสวัสดิการแบบเจาะจงในฐานะทางเลือกใน

แก้ปัญหาความยากจนที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับสวัสดิการในรูปแบบที่ให้แบบถ้วนหน้า

นโยบายสวัสดิการแบบเจาะจงสามารถถูกออกแบบได้อย่างหลากหลาย โดยมีกระบวนการหลักอยู่ที่การเลือก
วิธีการในการหาคนจนที่เป็นเป้าหมายในการได้รับสวัสดิการ วิธีที่ตรงกับจุดประสงค์ในการเลือกหาคนจนมากที่สุดก็คือ

การตรวจสอบฐานะของผู้ที่เป็นเป้าหมายในการได้รับสวัสดิการ (means-testing) ผ่านกระบวนการเช่นการตรวจสอบ

ข้อมูลด้านรายได้หรือการบริโภค แต่ด้วยวิธีดังกล่าวมีต้นทุนที่สูงและด าเนินการได้จริงยาก การตรวจสอบฐานะจึงมักจะ
ใช้วิธีการตรวจสอบผ่านดัชนีตัวแทน (proxy) โดยน าเอาข้อมูลเช่นการถือครองทรัพย์สินและพื้นหลังอื่น ๆ มาเพื่อแสดง

37